Ευρωβαρόμετρο: ένταση της ανησυχίας, αύξηση των προσδοκιών για ευρωπαϊκή δράση
- Η πλειονότητα των πολιτών στην ΕΕ ανησυχεί για ζητήματα ασφάλειας, όπως οι ενεργές συγκρούσεις (72% στην ΕΕ, 80% στην Κύπρο).
- Στην Κύπρο, στην κορυφή των ανησυχιών σχετικά με την προστασία και την ασφάλεια βρίσκεται η ανεξέλεγκτη μετανάστευση, την οποία αναφέρει το 86% των πολιτών, έναντι του 65% σε επίπεδο ΕΕ.
- Το 95% των ερωτηθέντων στην Κύπρο θεωρεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τις παγκόσμιες προκλήσεις με μεγαλύτερη ενότητα, με το αντίστοιχο ποσοστό να ανέρχεται στο 89% σε επίπεδο ΕΕ.
- Σημαντική στήριξη καταγράφεται στην Κύπρο (94%) για μια ΕΕ με ισχυρότερη φωνή (86% σε επίπεδο ΕΕ), καθώς και για περισσότερους ευρωπαϊκούς πόρους για την αντιμετώπιση των προκλήσεων σε διεθνές επίπεδο (86% και 73% αντίστοιχα).
- 90% των πολιτών στην Κύπρο (59% σε ευρωπαϊκό επίπεδο) θέλει να δει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να παίζει πιο σημαντικό ρόλο.
Εν μέσω αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, οι πολίτες ανησυχούν όλο και περισσότερο για το μέλλον τους και επιθυμούν η ΕΕ να ενεργεί με ενότητα και φιλοδοξία.
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι παγκόσμιες εξελίξεις εντείνουν το αίσθημα ανησυχίας στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι γεωπολιτικές αναταραχές επηρεάζουν σημαντικά τις αντιλήψεις των Ευρωπαίων, με το 52% να δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου, ποσοστό που είναι υψηλότερο στην Κύπρο (58%). Απαισιοδοξία εκφράζει επίσης το 39% των ερωτηθέντων για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης (48% στην Κύπρο), καθώς και το 41% για το μέλλον της χώρας τους (50% στην Κύπρο). Σε ατομικό επίπεδο, ωστόσο, η εικόνα είναι πιο θετική. Πάνω από τα τρία τέταρτα των πολιτών στην ΕΕ (76%) δηλώνουν αισιόδοξοι για το προσωπικό τους μέλλον και το μέλλον της οικογένειάς τους, με το ποσοστό να διαμορφώνεται στο 75% στην Κύπρο.
Οι προκλήσεις είναι πολλές, όπως επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα της έρευνας. Οι πολίτες εκφράζουν έντονη ανησυχία για την ασφάλεια και την προστασία σε όλα τα ζητήματα που εξετάστηκαν. Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται οι ένοπλες συγκρούσεις κοντά στην ΕΕ (72%), η τρομοκρατία (67%), οι κυβερνοεπιθέσεις από χώρες εκτός ΕΕ (66%), οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (66%) και οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (65%). Σημειώνεται ότι για την Κύπρο, σε αντίθεση με τον μέσο όρο της ΕΕ, στην κορυφή της λίστας βρίσκονται πρώτα οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (86%), οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική κρίση (80%) και οι ενεργές συρράξεις και πόλεμοι κοντά στην ΕΕ (80%), και μετά η τρομοκρατία (77%) και η ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ από χώρες εκτός της Ένωσης (70%).
Παράλληλα, σημαντική ανησυχία προκαλούν και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την επικοινωνία. Η παραπληροφόρηση ανησυχεί το 69% των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ, με το ποσοστό να είναι υψηλότερο στην Κύπρο (82%). Αντίστοιχα επίπεδα ανησυχίας καταγράφονται για τη ρητορική μίσους εντός και εκτός διαδικτύου (ΕΕ 68% και Κύπρος 71%), το ψευδές περιεχόμενο που δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη (ΕΕ 68%, Κύπρος 84%), την ανεπαρκή προστασία των δεδομένων (ΕΕ 68%, Κύπρος 82%) και τις απειλές κατά της ελευθερίας της έκφρασης (ΕΕ 67% και Κύπρος 73%).
Κάλεσμα για μια ενωμένη Ευρώπη
Μέσα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, οι πολίτες της ΕΕ ζητούν να ενισχυθεί ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 66% των ερωτηθέντων (Κύπρος 90%) θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να συμβάλει πιο ενεργά στην ασφάλειά τους, γεγονός που αναδεικνύει τον προστατευτικό της ρόλο στο σημερινό πολιτικό πλαίσιο. Οι πολίτες θεωρούν επίσης ότι η ενότητα είναι ζωτικής σημασίας: το 89% των ερωτηθέντων σε επίπεδο ΕΕ δηλώνει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να είναι πιο ενωμένα, με το αντίστοιχο ποσοστό να φτάνει το 95% στην Κύπρο. Παράλληλα, το 73% συμφωνεί ότι η ΕΕ χρειάζεται περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες παγκόσμιες προκλήσεις, ποσοστό που ανέρχεται στο 86% στην Κύπρο. Σύμφωνα με τους πολίτες, για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί κυρίως στην άμυνα και την ασφάλεια (40% σε επίπεδο ΕΕ, 50% στην Κύπρο), την ανταγωνιστικότητα, την οικονομία και τη βιομηχανία (32% και 16% αντίστοιχα) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (29% και 25%). Στην Κύπρο αναφέρονται επίσης η εκπαίδευση και έρευνα (37%), καθώς και το δημογραφικό, η μετανάστευση και η γήρανση του πληθυσμού (28%).
«Οι γεωπολιτικές εντάσεις διαμορφώνουν την καθημερινή αίσθηση ασφάλειας των Ευρωπαίων πολιτών. Οι πολίτες αναμένουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να προστατεύει, να είναι προετοιμασμένη και να δρα ενωμένη. Αυτό ακριβώς καλείται να προσφέρει μια ισχυρότερη και πιο αποφασιστική Ευρώπη. Η Ευρώπη είναι η ισχυρότερη ασπίδα μας», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola.
Το κόστος διαβίωσης παραμένει βασική προτεραιότητα
Η ακρίβεια εξακολουθεί να πλήττει το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Όσον αφορά τις εσωτερικές πολιτικές της ΕΕ, το 41% των ερωτηθέντων αναφέρει τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης ως την κορυφαία προτεραιότητα που επιθυμούν να αντιμετωπίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με το ποσοστό να ανέρχεται στο 34% στην Κύπρο. Ακολουθούν η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (35% σε επίπεδο ΕΕ, +5 μονάδες σε σχέση με τον Μάιο του 2025), ενώ για την Κύπρο το ζήτημα αυτό αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα (43%). Στην Κύπρο, σημαντικές προτεραιότητες αποτελούν επίσης η δημόσια υγεία (39%), η μετανάστευση και το άσυλο (39%), καθώς και η άμυνα και ασφάλεια της ΕΕ (38%). Παρότι οι περισσότεροι ερωτηθέντες αναμένουν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει σταθερό τα επόμενα πέντε χρόνια, ένα σημαντικό ποσοστό προβλέπει επιδείνωση (28% σε επίπεδο ΕΕ, 33% στην Κύπρο), ιδίως σε χώρες όπου επικρατεί αίσθημα οικονομικής αβεβαιότητας. Ο φόβος για μείωση του βιοτικού επιπέδου είναι μεγαλύτερος στη Γαλλία (45%), στο Βέλγιο και στη Σλοβακία (από 40%).
Παράλληλα, οι πολίτες επιβεβαιώνουν τη σημασία θεμελιωδών αξιών. Η ειρήνη αναδεικνύεται ως η αξία που οι πολίτες επιθυμούν περισσότερο να υπερασπιστεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (52% σε επίπεδο ΕΕ, 48% στην Κύπρο), γεγονός που αντανακλά το τρέχον γεωπολιτικό κλίμα. Ακολουθούν η δημοκρατία (35% στην ΕΕ, 40% στην Κύπρο), η ελευθερία του λόγου (23% στην ΕΕ, 20% στην Κύπρο), τα ανθρώπινα δικαιώματα (22% και 29% αντίστοιχα) και το κράτος δικαίου (21% στην ΕΕ, 35% στην Κύπρο), που παραμένουν επίσης σημαντικές προσδοκίες των Ευρωπαίων.
Αυξανόμενη στήριξη για τη συμμετοχή στην ΕΕ
Η στάση των πολιτών απέναντι στην ΕΕ και τα θεσμικά της όργανα παραμένει θετική, παρά τη μικρή επιδείνωση που σημειώθηκε σε σχέση με τον Μάιο του 2025. Η μεγαλύτερη ομάδα πολιτών σε επίπεδο ΕΕ διατηρεί θετική εικόνα για την Ευρωπαϊκή Ένωση (49%, -3 ποσοστιαίες μονάδες), ενώ μόλις το 17% εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Κύπρο, θετική εικόνα για την ΕΕ έχει το 42%, με το αρνητικό ποσοστό να παραμένει χαμηλό (18%). Αντίστοιχα, για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι θετικές απόψεις υπερτερούν των αρνητικών, με το 38% των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ να δηλώνει θετική εικόνα (-3 ποσοστιαίες μονάδες), έναντι του 20% που εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Κύπρο, το αντίστοιχο ποσοστό θετικής εικόνας ανέρχεται στο 30%, έναντι 14% αρνητικών απόψεων. Παράλληλα, μια ισχυρή και αυξανόμενη πλειοψηφία θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας τους στην ΕΕ είναι θετική (62%, ποσοστό αυξημένο κατά δύο μονάδες σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 2024, όταν τέθηκε τελευταία φορά το ίδιο ερώτημα). Στην Κύπρο, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 65% (αύξηση κατά 14 μονάδες). Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι το 90% των πολιτών στην Κύπρο (59% σε ευρωπαϊκό επίπεδο) θέλει να δει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να παίζει πιο σημαντικό ρόλο.
Τα πλήρη αποτελέσματα της έρευνας είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο του Ευρωβαρόμετρου.
Σχετικές πληροφορίες
Την έρευνα για το φθινοπωρινό Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2025 διεξήγαγε η εταιρεία δημοσκοπήσεων Verian από τις 6 έως τις 30 Νοεμβρίου του 2025 στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Οι συνεντεύξεις έγιναν κυρίως δια ζώσης, ενώ σε ορισμένα κράτη μέλη (Κύπρος, Δανία, Φινλανδία, Μάλτα, Ολλανδία και Σουηδία) πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις και μέσω διαδικτύου. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 26.453 συνεντεύξεις, εκ των οποίων 501 στην Κύπρο. Τα «ποσοστά σε επίπεδο ΕΕ» που αναφέρονται έχουν σταθμιστεί με βάση τον πληθυσμό κάθε χώρας.

